सामग्री

कुन बाल्टिनमा?

कुन फोहोर कहाँ हाल्ने?

दैनिक प्रयोगका ४० भन्दा बढी सामान — नेपाली वा अङ्ग्रेजीमा — खोजेर कुन बाल्टिनमा हाल्ने थाहा पाउनुहोस्।

भान्साका लागि पोस्टर छाप्नुहोस्

हरियो बाल्टिन

कुहिने फोहोर

खाना र बोटबिरुवा वा जनावरबाट आएका कुहिने सबै फोहोर। यसबाट कम्पोस्ट मल बन्छ।

तरकारीका बोक्रा र टुक्रा
फलफूलका बोक्रा
बाँकी खाना — भात, दाल, तरकारी, रोटी
प्रयोग भएको चियापत्ती र टी-ब्यागटी-ब्यागको स्टेपल पहिले झिक्नुहोस्।
प्रयोग भएको कफीको धुलो
अन्डाका बोक्राछिटो कुहिन टुक्र्याएर हाल्नुहोस्।
फूल, माला र पूजाका सामग्रीप्लास्टिक, पन्नी र धागो पहिले झिक्नुहोस्।
पात, घाँस र बगैँचाको झारपात
प्याज र लसुनका बोक्रा
मकैको खोया र बोक्रा
बदाम र ओखरका बोक्रा
प्रयोग भएको टिस्यु र पेपर न्याप्किन
हड्डी, मासु र माछाका टुक्राहरियो बाल्टिनमा ठीक छ; घरको कम्पोस्ट बिनमा भने जनावर आकर्षित हुने भएकाले थोरै मात्र हाल्नुहोस्।
कुहिएको वा ढुसी परेको खाना (प्याकेटबाट निकालेर)
गोबर
काठको धुलो र सेलाएको खरानीसेलाएको खरानी मात्र, थोरै–थोरै।

रातो बाल्टिन

नकुहिने फोहोर

प्लास्टिक, कागज, सिसा, धातु, कपडा र रबर। सफा र सुक्खा राख्नुहोस् — धेरैजसो पुनःप्रशोधन गर्न सकिन्छ।

प्लास्टिकका झोलाझट्कारेर सफा र सुक्खा राख्नुहोस्।
प्लास्टिकका बोतल र भाँडाखाली गरी पखालेर थिच्नुहोस्।
चाउचाउ, चिप्स र बिस्कुटका खोल
दूध र दहीका प्याकेटगन्हाउन नदिन पहिले पखाल्नुहोस्।
पत्रिका, कापी र कागजसुक्खा राख्नुहोस् — सफा कागज पुनःप्रशोधन हुन्छ।
कार्टुन र बाकसथिचेर चेप्टो बनाउनुहोस्।
जुस र दूधका कार्टुन (टेट्रा प्याक)
सिसाका बोतल र बट्टा
फुटेको सिसा र ऐनासङ्कलन गर्नेको हात नकाटियोस् भनी बाक्लो कागजमा बेरेर चिनो लगाउनुहोस्।
टिनका बट्टा, पन्नी र धातु
पुराना कपडा, झोला र जुत्तालगाउन मिल्ने कपडा अरूलाई दिनुहोस्।
रबर र चप्पल
थर्मोकोल र प्याकिङ फोम
प्लास्टिकका कप, प्लेट र स्ट्र
स्यानिटरी प्याड र डाइपरपहिले कागज वा झोलामा बेर्नुहोस्।
फुटेका कप, प्लेट र माटाका भाँडाधारिला टुक्रा बेरेर राख्नुहोस्।
टुथब्रस, कलम र साना प्लास्टिक सामान
चुरोटका ठुटा

छुट्टै राख्नुहोस्

हानिकारक फोहोर

कुनै पनि बाल्टिनमा होइन। छुट्टै बाकस वा झोलामा सुरक्षित राखी अलग्गै हस्तान्तरण गर्नुहोस्, कहिल्यै नजलाउनुहोस्।

ब्याट्री र सेलबन्द बाकसमा राख्नुहोस्; कहिल्यै नजलाउनुहोस् वा नगाड्नुहोस्।
मोबाइल, चार्जर र इलेक्ट्रोनिक सामानई-वेस्ट पुनःप्रशोधक वा मर्मत पसललाई दिनुहोस्।
सीएफएल बल्ब र ट्युबलाइटयसमा पारो हुन्छ — नफुटाउनुहोस्।
म्याद नाघेका औषधिप्याकेटमै राख्नुहोस्; ढलमा नफाल्नुहोस्।
सुई, सिरिन्ज र ब्लेडबिर्कोसहितको कडा बोतलमा राखी लेबल लगाउनुहोस्।
रङ, कीटनाशक र रसायनका भाँडाराम्ररी बन्द गर्नुहोस्; बाँकी रसायन ढलमा नखन्याउनुहोस्।
स्प्रे क्यानप्वाल नपार्नुहोस्, नजलाउनुहोस्।
पारो भएको थर्मोमिटर

जानकारी

घरमै कम्पोस्ट बनाउने तीन तरिका

घरबाट फालिने फोहोरको ठूलो हिस्सा भान्साको फोहोर हो। घरमै कम्पोस्ट बनाए सङ्कलन गर्नुपर्ने फोहोर घट्छ र बोटबिरुवालाई निःशुल्क मल पनि मिल्छ।

१
बिन कम्पोस्ट
हावा छिर्ने प्वालसहितको बन्द प्लास्टिक बिन। भान्साको फोहोरलाई सुकेका पात वा माटोसँग तह–तह मिलाएर राख्नुहोस्; करिब दुईदेखि तीन महिनामा मल तयार हुन्छ।
२
गँड्यौले मल
छहारीमा राखिएको काठको बाकसमा राता गँड्यौलाले भान्साको फोहोर खाएर मसिनो, पोषिलो मल बनाउँछन्। बाकस ओसिलो राख्नुहोस्, भिजेको होइन; घाम र पानीबाट जोगाउनुहोस्।
३
थुप्रो कम्पोस्ट
ठाउँ भएका बगैँचा र विद्यालयका लागि: हरियो र सुक्खा फोहोर तह–तह थुपार्नुहोस्, एक–दुई हप्तामा पल्टाउनुहोस् र भारी वर्षाबाट छोप्नुहोस्।

प्रकाशन

समाचारपत्र, पुस्तिका र पुस्तक

छापिएका प्रति हाम्रो कार्यालयमा उपलब्ध छन्। हामीलाई लेख्नुहोस्, भएसम्मका प्रति पठाउनेछौँ।

नेप्सेम्याक सन्देश
समुदाय, स्थानीय सरकार र साझेदार संस्थाका लागि वातावरण तथा फोहोर व्यवस्थापनसम्बन्धी हाम्रो वार्षिक समाचारपत्र।
प्रति माग्नुहोस्
सहरी ठोस फोहोर: ठूलो समस्या, सरल समाधान
नेपालका सहरमा फोहोरको समस्या र घरधुरी तथा समुदायले अपनाउन सक्ने व्यावहारिक समाधानबारे पुस्तक।
प्रति माग्नुहोस्
कम्पोस्ट पुस्तिका: कम्पोस्ट मल
घर, विद्यालय र समुदायमा थुप्रो तथा बिन विधिबाट कम्पोस्ट बनाउने तरिका।
प्रति माग्नुहोस्
कम्पोस्ट पुस्तिका: ईएम र बोकासी
प्रभावकारी सूक्ष्म जीवाणु (ईएम) र बोकासी प्रयोग गरी भान्साको फोहोरबाट छिटो र गन्धरहित कम्पोस्ट बनाउने तरिका।
प्रति माग्नुहोस्
कम्पोस्ट पुस्तिका: गँड्यौले मल
बाकसमा गँड्यौला पालेर भान्साको फोहोरबाट उत्कृष्ट मल बनाउने तरिका।
प्रति माग्नुहोस्
ठोस फोहोर व्यवस्थापन तालिम पुस्तिका
विद्यार्थी, आमा समूह र सामुदायिक अगुवाका लागि सञ्चालित तालिमको सामग्री।
प्रति माग्नुहोस्
पर्चा र बुलेटिन
घरदैलो तथा विद्यालय जनचेतना कार्यक्रममा प्रयोग हुने छोटा, चित्रसहितका मार्गदर्शन।
प्रति माग्नुहोस्

नेप्सेम्याकका पर्चा, पुस्तिका र नेप्सेम्याक सन्देश

अनुसन्धान

हाम्रा अध्ययन

केन्द्रीय चिडियाखाना, जावलाखेलमा ठोस फोहोर उत्पादन र व्यवस्थापन (२००४)
काठमाडौं उपत्यकामा फोहोर उत्पादन
विभिन्न विधिबाट कम्पोस्ट निर्माण
विभिन्न विधिबाट बनेको कम्पोस्टको गुणस्तर

अभिलेखमा

हाम्रो कामको अभिलेख राख्ने प्रतिवेदन

स्वतन्त्र प्रतिवेदनले हाम्रोबारे के भन्छन्

वृत्तचित्र

नेप्सेम्याकको काम हेर्नुहोस्

सङ्कलन र छुट्याउनेदेखि कम्पोस्ट र जनचेतनासम्म, ठोस फोहोर व्यवस्थापनमा हाम्रो कामबारे छोटो वृत्तचित्र।

बिन कम्पोस्ट

गँड्यौले मल

थुप्रो कम्पोस्ट

नेप्सेम्याक सन्देश

सहरी ठोस फोहोर: ठूलो समस्या, सरल समाधान

कम्पोस्ट पुस्तिका: कम्पोस्ट मल

कम्पोस्ट पुस्तिका: ईएम र बोकासी

कम्पोस्ट पुस्तिका: गँड्यौले मल

ठोस फोहोर व्यवस्थापन तालिम पुस्तिका

पर्चा र बुलेटिन